مختصری از زندگینامه امام مسلم نیشابوری و کتاب صحیح مسلم

17 سپتامبر

ابوالحسین مسلم بن حجاج بن مسلم القشیری النیشابوری امام اهل حدیث در سال 204 ه.ق در نیشابور به دنیا آمد.

امام مسلم برای سماع حدیث به کشورهای متعددی سفر کرد. از قبیل حجاز، عراق،شام و مصر و همچنین به شهرهای مختلفی از فبیل خراسان که در آن جا از اسحاق بن راهویه و یحیی بن یحیی حدیث روایت کرد. در شهر (( ری)) از محمد بن مهران و اباغسان در عراق از امام مشهور احمد حنبل و عبدالله بن مسلمه و در حجاز از سعید بن منصور و ابا مصعب، در مصر از عمرو بن سواد حدیث را فراگرفت و به شهرش برگشت.

از جمله شخصیت های بزرگی که از امام مسلم حدیث روایت کرده اند می توان به ابو عیسی ترمذی، یحیی بن صاعد، محمد بن مخلد و ابراهیم بن محمد بن سفیان فقیه زاهد اشاره کرد.
در مورد مکانت و بزرگی و زکاوت وعلو مرتبه علمی امام مسلم تمام علماء با هم اتفاق نظر دارند. در این مورد:
حافظ ابو علی نیشابوری می فرماید: در علم حدیث کتابی صحیح تر از کتاب امام مسلم وجود ندارد.
از جمله مصنفات و تالیفات امام مسلم می توان به:
در رقم حدیث 1ـ صحیح مسلم 2ـ مسند الکبیر علی أسماء الرجال 3ـ الجامع الکبیر علی الأبواب 4ـ کتاب العلل 5ـ اوهام المحدثین 6ـ کتاب التمییز 7ـ طبقات تابعین 8ـ کتاب مخضرمین اشاره کرد.
وفات امام:
امام مسلم رحمه الله علیه در روز یک شنبه سال 261 ه.ق در حالی که بیش از 55سال بیشتر عمر نداشت دار فانی را وداع گفت و در نصر آباد نیشابور دفن شد.
مختصری در معرفی کتاب صحیح مسلم:
نظریه علماء در مورد کتاب صحیح مسلم:
شیخ ابو عمرو بن صلاح: تمام احادیثی که امام مسلم در کتابش حکم به صحیح بودن آن کرده است،صد در صد صحیح می باشد و ذاتاً علم نظری به صحیح بودنش برای انسانها حاصل می شود.
امام مسلم احادیث را به 3 قسمت تقسیم کرده است. قسم اول: احادیثی که افراد حافظ و ثقه رعایت کرده اند که هیچ گونه مشکلی این افراد ندارند نه در حفظ و نه در اتقان.
قسم دوم: احادیثی که افراد متوسط هستند در حفظ و در اتقان.
قسم سوم: احادیثی که افراد ضعیف و متروک آن را روایت کرده اند.
بدین صورت وقتی امام حدیثی را ذکر کرد برای تقویت آن احادیث گروه دوم را نیز بعد از ذکر احادیث گروه اول، ذکر می کند ولی از احادیث گروه سوم استفاده نمی کند. امام مسلم برای هر حدیث یک جا که شایسته آن باشد ذکر کرده و به دنبال آن احادیث دیگری را با طرق های دیگر و سند های متعدد نیز ذکر می کند تا حدیث مذکور را تقویت کند و اطمینان برای طالب به صحیح بودنش حاصل شود .
امام مسلم برای هر اصلی از اصول دین یک کتاب تعیین کرده که این کتابها شامل موضوعات اصلی دین می شوند از قبیل طهارت و ایمان، که هر کدام از این کتابها را نیزبه چندین باب تقسیم نموده است. برای مثال: کتاب ایمان – باب بیان تحریم ایذاء الجار
بدون در نظر گرفتن احادیث تکراری که امام مسلم برای تقویت بیشتر حدیث آن ها را به طرق مختلف ذکر کرده است. تقریباً احادیث صحیح مسلم به 3033 حدیث می رسد.
نکاتی که امام مسلم در صحیح مسلم به آن توجه کرده است.
1- بین حدثنا و اخبرنا فرق وجود دارد. حدثنا برای کسی اطلاق می شود که مخصوصاً از لفظ شیخ شنیده باشد ولی اخبرنا برای کسی اطلاق می شود که بر شیخ خوانده شده باشد.
2- امام اگر در حرفی از متن حدیث یا صفت راوی یا نسب آن اختلافی باشد ذکر می کند.
رموزات صحیح مسلم:
امام مسلم به جای بیان کردن لفظ حدثنا از حرف (ثنا) به اختصار استفاده می کند و به جای اخبرنا از حرف (نا) استفاده می کند.
و برای انتقال سندی به سند دیگر از حرف (ح) استفاده می کند که این حرف (ح) از کلمه تحول گرفته شده یعنی به خاطر برگرداندن سندی به سند دیگر که ازمعنای لغوی آن استفاده کرده است.

 

 


مرجع: صحیح مسلم بشرح امام نبوی ج 1 دار احیاء التراث عربی(در مقدمه آن)

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: