شخصيت اخلاقي شيخ محمد عبده مصلح بزرگ مصر

28 اکتبر

شخصيت اخلاقي شيخ محمد عبده مصلح بزرگ مصر

مصطفي حسيني طباطبائي

مطالعه در زندگاني شيخ محمد عبده ما را با مردي روبرو مي كند كه در عين مهابت و شجاعت ،نرمخو و متواضع و مهربان بوده است !

مردي كه از يكسو ،چنان دلير بود كه در برابر خديو مصر مي ايستاد و مي گفت :

ما به رعايت قانون جامعه ي تشريف را بر اندام فلان شيخ كه شما فرمان داديد نپوشانديم و اين كار در صورتي عملي مي شود كه قانون تغيير كند !و در مجلس درس اگر كسي سخني سخيف و بر خلاف قاعده مي گفت بر مي آشفت و خشم او را مي گرفت و هيبتي داشت كه ديگران را وادار به خاموشي و احترام مي كرد از سوي ديگر چنان رئوف و عاطفي بود كه چون به وسيلهي جرائد آگاه مي شد عده اي از مصريان در داخل حريق افتاده اند شب را تا سپيده دم نتوانست بخوابد و گوي هر دم خود را در ميان آتشها مي ديد و احساس سوزش مي كرد !

خودش مي نويسد :

يعني :چون وصف آن حادثه ي «آتش سوزي »را خواندم شعله هاي آتش قلبم را مي خورد ،همانگونه كه اجسام آن بيچارگان را مي خورد !

و دلم چون گوشت هاي پيكر ايشان مي گداخت .آن شب را گريستم و چشمانم جز اندكي بسته نشد چون كسي كه در نعمت هاي خداوند زندگي مي كند شب را آرام به سر برد با اينكه گروه بسياري از برادران و خواهران او در سختي و گرسنگي مي گذرانند ؟

خواستم تا آنجا كه قدرت دارم به كمك مالي در بارهي ايشان مبادرت ورزم ولي توانائي اندك من نه نياز ايشان را رفع مي كرد و نه آن بليه و گرفتاري را بر طرف مي ساخت سپس به نظرم آمد گروهي از ثروتمندان پايتخت را دعوت كنم تا بامن در اين كار كه نيكوترين اعمال خير است هر چه زودتر شركت كنند .

البته شيخ به اين مهم اقدام نمود و از طريق جمعيت خيريه اسلاميه كه رياست آن را به عهده داشت كمكهاي شاياني را به حريق زدگان كرد .

از ويژگيهاي ديگر شيخ ،روحيه ي غيور او بود !آري اين مرد بزرگ نسبت به اسلام غيرت بسيار داشت و قدرت و عزت اين آئين محور آمال و آرزو هاي او شمرده مي شد .

احمد امين مي نويسد :دوستي براي من تعريف كرد در سفر ژنو «يكي از شهر هاي سويس »با استاد امام محمد عبده همراه بودم و برخي از سخنراني هاي تابستاني را كه در دانشگاه برگزار مي شد با يكديگر مي شنيديم در آن اثناء سخن از اسلام و مسلمين به ميان آمد .شيخ گفت من  تمام عمر خود را در راه اصلاح عقايد اسلامي و پاك كردن آن از اوهام و خرافاتي كه به اسلام بسته اند صرف كرده ام .من گفتم آيا دين نزد عوام جز اوهام و خرافات چيز ديگري هست ؟و اگر اين امور در نظر آنها باطل و زائل شود چه چيزي براي ايشان باقي مي ماند ؟!ناگهان ديدم كه چهره ي شيخ قرمز شد چنان خشمي او را گرفت كه نظير او را نديده بودم !پس فوراًتأويلي بر سخن خود نهادم تا انقلاب روحي شيخ خاموشي گرفت .

شيخ عزم و اراده ي آهنيني داشت و با وجود همه ي مشكلات و دشواري هائي كه محيط برايش پيش آورده بود دست از اصلاح بر نمي داشت !

زماني كه شيوخ ازهر توده ي مردم را بر ضد او بر مي انگيختند و روشنفكران او را به سازش با بيگانه متهم مي كردند و دستگاه خديو بسختي با او ابراز مخالفت مي نمود و روز نامه ها به او حمله ور شده بودند برخي از دوستانش مانند زغلول و قاسم و امين به او اظهار مي داشتند با وجود اوضاعي كه پيش آمده اصرار در اصلاح ازهر درست نيست و مصلحت در آن است كه شيخ در اين باره خاموش بنشيند تا صدا ها نيز تا اندازه اي خاموشي گيرند !اما شبخ در كار خود پافشاري مي نمود و برخي از شبها نمي خوابيد ودر شيوه ي اصلاح ازهر انديشه مي كرد و به دوستانش پاسخ مي داد :«وجدان من به خاموشي در برابر تباهيها راضي نمي شود !»

همين پايداري و استقامت سر انجام شيخ محمد عبده را بر مخالفانش پيروز كرد و چه در زمان حيات و چه پس از مرگ ارادتمندان بسياري براي وي فراهم آورد و نتنها روشنفكران مصر بلكه هوشمندان دنياي اسلام را نيز به سوي وي جلب نمود .

شيخ عبدالله دراز از اساتيد بزرگ و دانشمندان ازهر مي نويسد :

در مجلس او ،شنوندگان از هزار نفر كمتر نبودند !اين گروه از بزرگان طبقات مختلف مصر و مردم قاهره و بزرگوار ترين افراد ازهر بشمار مي آمدند .

برخي دانشجو بودند و برخي مدرس .همگي استاد و دانشجو و غيره از بيانات عاليه و استد لات نيرومند او در نهايت شگفتي فرو رفته و سرشار از شوق مي شدند …و افسوس بر مجالس گرانقدري كه والاترين طبقاط مردم در خلال آنها از كتاب خدا ،آب زلال ،حكمت عاليه را مي نوشيدند مجالسي كه برخي از رؤساي اديان ديگر غير از اسلام در آن شركت مي كردند و آنگاه با قلب پريشان و عقيده ي متزلزل نسبت به دين خود از آن مجالس بيرون مي رفتند و برخي از اين رؤسا آشكارا به اين امر كه دين اسلام شايسته تر از هر آئيني است اعتراف مي كردند .

————————————————–

منبع : شيخ محمد عبده مصلح بزرگ مصر

مولف : مصطفي حسيني طباطبائي

ناشر : انتشارات قلم

برگرفته از سایت نوگرا

بدون پاسخ to “شخصيت اخلاقي شيخ محمد عبده مصلح بزرگ مصر”

  1. رهگذر اکتبر 28, 2007 در 4:16 ب.ظ. #

    ناجی کرد چون رها گشتی به آنجا بر نگرد
    ../..فتنه مصری ترادامن گرفت وشعله کرد
    امه الله اهل مصرست ساکنست شهر نجد
    ./.کـردایرانی برادر.کیــنه دارند زان نبرد(1)
    امه الله و (اگــر) را با عمر تنها گـــذار
    /….تا که در دوزخ بماند روی آنها جمله زرد

    (1) – اعراب مصری وسعودی با ایرانیان چه کرد وچه فارس خصومت دیرینه دارند
    ورویکرد انها در گذشته به شما برای استفاده از حربه تفرقه افکنی بوده است

    در خصوص سئوالی که نمودی مومن گنه کار عاقبت به بهشت میرود .آری میرود
    البته به شرطی که مومن به رسول الله باشد
    و کسی اهل ایمان است که ایمانش واقعی باشد و از صمیم قلب باشد
    ریا در کارش نباشد( هر مومنی نهایتا به بهشت میرود)
    منتها ایمان بایذ قلبی باشد کسی که به خدا وپیامبر ایمان دارد در خصوص گفته هایشان وفرزندشان نیرنگ نمی کند
    دوستدار یزید ومعاویه نمیشود هر چند توحید را معنا کند
    او مومن نیست
    از ایمیل شما نیز سپاسگذارم

  2. رهگذر اکتبر 28, 2007 در 4:17 ب.ظ. #

    ناجی کرد چون رها گشتی به آنجا بر نگرد
    ../..فتنه مصری ترادامن گرفت وشعله کرد
    امه الله اهل مصرست ساکنست شهر نجد
    ./.کـردایرانی برادر.کیــنه دارند زان نبرد(1)
    امه الله و (اگــر) را با عمر تنها گـــذار
    /….تا که در دوزخ بماند روی آنها جمله زرد

    (1) – اعراب مصری وسعودی با ایرانیان چه کرد وچه فارس خصومت دیرینه دارند
    ورویکرد انها در گذشته به شما برای استفاده از حربه تفرقه افکنی بوده است

    در خصوص سئوالی که نمودی مومن گنه کار عاقبت به بهشت میرود .آری میرود
    البته به شرطی که مومن به رسول الله باشد
    و کسی اهل ایمان است که ایمانش واقعی باشد و از صمیم قلب باشد
    ریا در کارش نباشد( هر مومنی نهایتا به بهشت میرود)
    منتها ایمان بایذ قلبی باشد کسی که به خدا وپیامبر ایمان دارد در خصوص گفته هایشان وفرزندشان نیرنگ نمی کند
    دوستدار یزید ومعاویه نمیشود هر چند توحید را معنا کند
    او مومن نیست
    از ایمیل شما نیز سپاسگذارم

  3. اهل سنت(فاتح) اکتبر 28, 2007 در 4:50 ب.ظ. #

    السلام علیکم ورحمه الله وبرکاته
    باتشکر از شما برادرگرامی که بادرخواست من موافقت نمودید وامیدوارم که در ارائه خدمت به دین موفق وپیروزباشی.
    پیغام شما را حتما یه کاک عدنان می رسانم
    خدمت پدرگرامیتان سلام برسانید به امید دیدار

  4. اسامه نوامبر 18, 2007 در 4:00 ب.ظ. #

    با سلام. در میان علمای معاصر اهل تسنن ‘ مرحوم شیخ محمد عبده یکی از معدود کسانی است که هم در آرا’ و نظرات و هم از نظر خصوصیات شخصیتی شباهت نسبتا زیادی با مر حوم کاک احمد مفتی زاده دارد. مراجعه به آثار ایشان این مطلب را به خوبی نشان خواهد داد.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: